Perla w koronie (Pl)
[V610]

Akcja toczy sie na polskim Slasku w latach trzydziestych XX wieku. Mlody gornik Jas wraca z szychty do domu. Czeka na niego kochajaca zona Wichta i dwaj kilkuletni synkowie. Nastepnego dnia Jas dowiaduje sie, ze kopalnia ma zostac zlikwidowana przez zalanie woda. Tak postanowil wlasciciel Niemiec, von Mischke. Lewicujacy Hubert Siersza nawoluje do okupacyjnego strajku. Gornicy aprobuja strajk, gdyz boja sie utraty pracy. Jas ma ochotewrocic do zony i dzieci, ale przelamuje strach i zostaje z kolegami. Wybrano komitet strajkowy, na ktorego czele staje Siersza. Zarzad kopalni probuje oszukac strajkujacych. Obiecuje pertraktowac z przywodcami robotnikow, jesli opuszcza kopalnie. Siersza prosi o rozmowe na dole, w kopalni. Tymczasem w miescie gornicze rodziny i starzy Slazacy spontanicznie popieraja strajk. Ich prowodyrem staje sie Erwin, dawny powstaniec slaski, zwolniony z kopalni za naklanianie do buntow. Slaskie orkiestry i kobiety w regionalnych strojach urzadzaja manifestacyjne pochody i stoja pod kopalnia. Siersza decyduje sie wyslac Grudnioka, czlonka strajkowego komitetu, do Warszawy. Grudniok ma przedlozyc rzadowi postulaty gornikow. Niestety, wraca ze zla wiescia. W stolicy nie interesuja sie ta sprawa. Kopalnia jest przeciez wlasnoscia niemiecka. Zdesperowani uczestnicy strajku decyduja sie w tej sytuacji na glodowke. Niektorzy zalamuja sie psychicznie, inni slabna z braku pozywienia. Jas bardzo teskni do zony i wciaz przywoluje jej obraz. Dyrekcja kopalni jest nieprzejednana. Ksiadz odprawia uroczysta msze w intencji gornikow. Przerywa ja brutalny najazd policji. Wreszcie Siersza zdobywa sie na krok ostateczny: komunikuje zarzadowi, ze strajkujacy nie opuszcza kopalni nawet w wypadku zalania jej woda. To posuniecie przelamuje opor wladz. Starosta Wisniewski decyduje sie przyjac warunki gornikow. Kopalnia bedzie pracowac nadal i nikt nie zostanie ukarany za udzial w strajku. Wyczerpany krancowo Hubert Siersza podpisuje porozumienie. Oslabieni gornicy wyjezdzaja na powierzchnie. Przed kopalnia czekaja na nich stesknione zony. Jest wsrod nich Wichta, ktora troskliwie prowadzi Jasia do domu. Druga czesc slaskiego tryptyku Kazimierza Kutza (pozostale: Sol ziemi czarnej i Paciorki jednego rozanca). WyraZna stylizacja obrazow, postaci i wydarzen nadaje temu filmowi charakter poetyckiej ballady o strajkujacych gornikach. Ukazuje rowniez tradycyjna obyczajowosc Slazakow. Ponurej czerni kopalni przeciwstawia sloneczny swiat barwnych domkow, ludowych strojow i wysublimowanej milosci, ktora jest jedynym bogactwem i radoscia biednych ludzi.

Cast: Franciszek Pieczka, Olgierd Lukaszewicz, Lucja Kowolik.
Directed by Kazimierz Kutz.
1971, Color, 115 mins.
Polish Language Version.